Отан алдындағы борыш – ер-азаматтың ғана емес, елін сүйген әрбір жүректің ісі. Осы бір асыл міндетті абыроймен арқалап келе жатқан нәзік жандардың өмір жолы – ұрпаққа өнеге, елге мақтаныш. Сондай тағылымды тұлғалардың бірі – майор Ибрагимова Жанар Нұрқанқызы, Ұлттық ұлан қатарында 23 жылдан бері қызмет етіп келе жатқан тәжірибелі офицер. Ол – ана, жар, ұстаз, қоғам белсендісі және ең бастысы – адал әскери қызметші.
Туған жерден басталған тағдыр
Жанар Нұрқанқызының өмір жолы 1979 жылдың 10 сәуірінде Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы Эсперлі ауылында басталды. Туған жердің табиғаты мен тыныштығын, ауылдың бірлігі мен қарапайым тіршілігін бойына сіңіріп өскен ол, үлкен өмірге ауыл мұғалімдері мен ата-анасының тәрбиесімен жол тартты. Көпбалалы отбасында өскен Жанар бала кезінен еңбекқорлық пен жауапкершілікке баулынып, қиындыққа мойымайтын мінез қалыптастырды.
Әкесі – жүргізуші болып еңбек еткен, бүгінде зейнеткер. Анасы, өкінішке қарай, 2000 жылы өмірден озған. Бірақ сол қысқа ғұмырында балаларына мейірім мен өнегені қатар беріп кетті. Жанар Нұрқанқызы – отбасының тірегіне айналған бес баланың бірі. Әпкесі – көп балалы ана, сіңлісі – ЭКО клиникасының басшысы, акушер-гинеколог, інісі – Ұлттық ұлан Әскери академиясында подполковник шенінде қызмет атқарады. Ал жолдасы – Қарулы Күштер қатарындағы әріптесі. Екі ұл тәрбиелеп отыр.
Арман мен мақсат жолындағы алғашқы қадам
Жанар Нұрқанқызы 1997 жылы Петропавл қаласындағы Әбу Досмұқанбетов атындағы облыстық қазақ нақты гимназиясын тәмамдап, сол жылы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің филология факультетіне оқуға түседі. Қазақ тілі мен әдебиетін таңдауы – кездейсоқтық емес. Бұл – жүрек қалауымен, ұлт алдындағы парызды терең түсінуімен келген шешім.
– «Қазақ тілі – біздің елдігіміздің, тәуелсіздігіміздің басты белгісі. Тілді білу – ұлтты сүюдің ең қарапайым әрі айқын көрінісі. Сондықтан бұл мамандықты таңдағаным – туған халқымның мәдениеті мен болашағына өз үлесімді қосу ниетім еді», – дейді майор ханым.
Әскери өмірдің алғашқы сатысы
Жоғарғы оқу орнын бітірген соң, 2002 жылы әскери қызмет жолын Қарағанды қаласындағы 5451 әскери бөлімде бастады. Бастапқыда штаб аудармашысы ретінде жұмыс істеп, әскери ортаға бейімделді. Мұндай ортада әйелге орнығу, сенімге ие болу оңай емес. Бірақ Жанар Нұрқанқызының табандылығы мен өз ісіне деген адалдығы басшылықтың назарын аудартты.
2006 жылы офицерлік құрамға қабылданып, тәрбие және әлеуметтік-құқықтық жұмыстары бөлімшесі бастығының (мемлекеттік тілді енгізу жөніндегі) аға көмекшісі қызметіне тағайындалды. Осы лауазымды 20 жыл бойы абыроймен атқарып, әскери бөлімнің рухани-мәдени өміріне тың серпін берді.
Тіл – рухтың айнасы
Жанар Нұрқанқызының қызметінің маңызды бағыты – мемлекеттік тілді әскери ортада насихаттау мен оқыту. Ол үшін тіл – тек қатынас құралы емес, патриоттық рухтың негізі, ұлттық болмыстың тірегі.
– «Әскерде тәртіп пен бірлік маңызды. Ал бірліктің негізі – ортақ тіл. Мемлекеттік тілді меңгеру арқылы біз сарбаздың сана-сезімін қалыптастырамыз, бойына Отанға деген құрметті сіңіреміз. Тіл – рухтың күші, сол күш арқылы елге қызмет еткім келді», – дейді ол.
Әскери қызметтің күн тәртібі қатаң болғандықтан, тіл сабақтары қысқа, бірақ мазмұнды әрі нәтижеге бағытталған. Мұнда азаматтық өмірдегі лексикадан гөрі әскери терминология – баянат, бұйрық, есеп, саптық командаларға басымдық беріледі. Сабақтарда топтық және жұптық жұмыс формалары жиі қолданылады. Бұл – бір жағынан оқу үдерісін тиімді етсе, екінші жағынан сарбаздардың арасындағы ұжымдық ауанды нығайта түседі.
Мемлекеттік тілді үйрету барысында патриоттық тәрбие де қатар жүреді. Сабақтарда әскери ант, Отан, Тәуелсіздік, ерлік туралы мәтіндер пайдаланылады. Бұл тәсіл жауынгерлердің бойында елге деген сүйіспеншілік пен рухты оятады.
2022 жылы қызметін Қостанай қаласындағы 6697 әскери бөлімде жалғастырды. Мұнда да тіл саясатын дамытудың алдыңғы шебінде жүр. Мемлекеттік тілді дамытуға қосқан үлесі үшін түрлі марапаттарға ие болды. Бірақ өзі үшін ең үлкен марапат – шәкірттерінің жетістігі мен әріптестерінің құрметі.
Шәкірт жетістігі – ұстаз еңбегінің айғағы
Жанар Нұрқанқызының тіл саласындағы қажырлы еңбегі нәтижесіз емес. Оның тәлімін алған шәкірттердің ішінде мемлекеттік тілді жетік меңгеріп, өзге ұлт өкілі бола тұра, қазақ тілін құрметпен қабылдаған азаматтар аз емес. Солардың бірі – қатардағы жауынгер Пономаренко КириллАлексеевич .
Кирилл – Қостанай қаласындағы 6697 әскери бөлімде материалдық және техникалық қамтамасыз ету ротасының бөлімше командирі лауазымындақызмет атқарады. Ол – өзге ұлт өкілі болғанына қарамастан, қазақ тіліне деген сүйіспеншілігі мен ынтасының арқасында мемлекеттік тілді еркін меңгеріп, өзгелерге үлгі болып жүрген жас маман. Жанар Нұрқанқызы жүргізген сабақтар мен әдістемелік жұмыс нәтижесінде Кирилл тек тіл үйреніп қана қоймай, оны қоғамдық қызметте белсенді пайдаланатын деңгейге жетті.
2023 жылы Қостанай қаласында “Тілдарын” тілдерді оқыту орталығы ұйымдастырған “Тіл – асыл қазына” атты іс-шарада мемлекеттік тілді меңгеру жолындағы жетістігі үшін “Үздік тыңдаушы” атанып, диплом мен материалдық сертификатқа ие болды.
Оның жетістіктері мұнымен шектелмейді. 2023 жылы Алматы қаласында Ұлттық ұланның өзге ұлт өкілдері арасындағы “Мемлекеттік тіл – менің тілім” атты байқауда жүлделі бірінші орыниеленді. Бұл – тек Кириллдің ғана емес, оның ұстазы Жанар Ибрагимованың да жеңісі.
Ал 2024 жылдың сәуір айында Астана қаласында өткен Қазақстан халқы Ассамблеясы сессиясында мемлекеттік тілді дамытуға қосқан үлесі үшін Кирилл Қазақстан Республикасы Президентінің “Шапағат” медалімен марапатталды.
Бұл марапат – әскери ортадағы тіл саясатының сәтті жүзеге асып жатқанын дәлелдейді. Жанар Нұрқанқызы сынды тіл мамандарының жұмысы – нәтижелі әрі мағыналы. Өзге ұлт өкілдерінің мемлекеттік тілді меңгеруі – ел ішіндегі бірліктің, мәдени сабақтастықтың көрінісі. Кирилл сынды жастар – сол еңбектің шынайы жемісі.
Кәсіби шеберлік пен қоғамдық белсенділіктің жарқын үлгісі
Майор Жанар Ибрагимова – өз ісінің кәсіби маманы ғана емес, қоғамдық өмірдің де белсенді қатысушысы. Ол мемлекеттік тіл саласындағы білім мен тәжірибесін үздіксіз шыңдап келеді. 2013 жылы Ұлттық ұлан жүйесінде өткен мемлекеттік тіл мамандары арасындағы «Үздік маман» байқауында жеңімпаз атануы.
Әскери қызметпен қатар Жанар Нұрқанқызы қоғамдық істердің де бел ортасында жүр. Қостанай қаласындағы Қазақстан халқы Ассамблеясы жанындағы Аналар кеңесінің белді мүшесі ретінде өңірдегі әлеуметтік, мәдени және тәрбиелік шараларға тұрақты түрде қатысып, бастамалар көтеріп келеді. Жастар тәрбиесі мен отбасы құндылықтарын насихаттауға бағытталған жұмыстарға белсенді атсалысып жүр.
Осы еңбегі еленіп, Қазақстан Республикасы Президентінің 2025 жылғы 8 сәуірдегі ЖарлығыменЖанар Нұрқанқызы «Қазақстан халқы Ассамблеясына 30 жыл» мерекелік медаліменнаградталады. Бұл – оның тек әскери салада ғана емес, ел ішіндегі ынтымақ пен бірлікті нығайту жолындағы сүбелі үлесінің жемісі.
Әскери қызметпен қатар, ол қоғамдық жұмыстарға да белсене араласады. Бөлімдегі әйелдер кеңесінің төрайымы ретінде әскери қызметшілер мен олардың отбасыларына психологиялық, рухани қолдау көрсетіп келеді. Түрлі мерекелік іс-шаралар, тренингтер, кездесулер ұйымдастырып, ұжымдағы әйелдердің рөлін арттыруға атсалысуда.
Сонымен қатар, Қостанай қаласындағы Қазақстан халқы Ассамблеясы жанындағы Аналар кеңесінің мүшесі ретінде де аймақтық деңгейдегі қоғамдық шараларға белсене қатысып, жастарға тәлім беріп жүр.
Сондай-ақ ол әскери бөлімдегі рухани-мәдени жұмыстардың ұйымдастырушысы ретінде де танымал. Дөңгелек үстелдер, патриоттық бағыттағы кездесулер, ұлттық тәрбиеге бағытталған «Қыз сыны», «Жігіт сұлтаны» сынды іс-шаралардың тұрақты жетекшісі. Бұл шаралар әскери ортадағы жас буынды тәрбиелеуге, ұлттық салт-дәстүр мен моральдық-адамгершілік құндылықтарды дәріптеуге бағытталған.
Әскери өмір мен отбасын қатар алып жүру – өнер
Қатаң тәртіп пен жоғары жауапкершілік жүктейтін әскери өмірмен қатар, Жанар Нұрқанқызы отбасында да үлгілі ана мен ардақты жар бола білді. Екі ұлдың анасы ретінде оларды ұлттық құндылықтармен тәрбиелеп, әке-шешенің үлгісін көрсетуге тырысады.
– «Әскердегі әйел – ең алдымен тәрбиеші. Біз сарбаздарға тек әскери машық емес, рухани құндылықтар мен мемлекеттік тілді қастерлеуді де үйретуіміз керек», – дейді ол.
Елге қызмет ету – ерлік
23 жыл – бір адамның еңбек жолындағы тұтас дәуір. Бұл жылдар ішінде майор Ибрагимова Жанар Нұрқанқызы өзін білікті маман, сенімді офицер, мейірімді ана, беделді әріптес ретінде дәлелдеді. Ол – әскери ортада рухани құндылықтарды насихаттаушы, қазақ тілінің жанашыры, ел тұтастығының жаршысы.
Оның жолы – бүгінде әскери салада еңбек ететін жас мамандар үшін нақты бағыт пен үлгі. Қоғамға, мемлекетке, әскери ұжымға сіңірген еңбегі ел есінде қалары сөзсіз.
Әлишер Асқарбек, лейтенант