Жол-құрылыс материалдарының сапасын бақылау, зертханалық сынақтардың ашықтығын арттыру және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайту. «Жол активтері сапасының ұлттық орталығында» қолданылатын KazRoadLab ақпараттық жүйесі осы міндеттерді цифрлық технологиялар арқылы шешуге бағытталған, деп хабарлайды QazNews.kz
Жол сапасы тек төселген асфальттың сыртқы көрінісімен өлшенбейді. Оның беріктігі мен ұзақ мерзімді пайдалануға жарамдылығы құрылыс материалдарының сапасына, зертханалық сынақтардың дәлдігіне және бақылаудың тиімді ұйымдастырылуына тікелей байланысты. Осы бағытта KazRoadLab жүйесі жол-құрылыс материалдарын зерттеу мен бақылау процестерін бір цифрлық ортаға біріктіреді.
Сынама алынған сәттен бастап цифрлық тіркеу
KazRoadLab жол инженерлері мен сынақ зертханаларының жұмысын бірыңғай цифрлық ортада ұйымдастырады. Жол нысанында инженер планшет арқылы материал туралы мәліметтерді енгізіп, сынама алынған орынды белгілейді және фотосуреттерді тіркейді. Осылайша, сынамаға қатысты ақпарат электрондық форматта сақталып, қағаз құжат айналымы қысқарады.
Әрбір сынамаға жеке QR-код беріледі. Оның көмегімен үлгінің зерттеу барысындағы қозғалысын және оған қатысты деректерді бақылауға болады. Бұл сынамалардың шатасу қаупін азайтып, зерттеу нәтижелерінің нақты үлгімен байланысын сақтауға мүмкіндік береді.
Зертханадағы тәуелсіздік және адами факторды азайту
Жүйенің маңызды ерекшеліктерінің бірі – зертханалық сынақтар кезінде деректердің бейтарап өңделуіне жағдай жасау. Зертхана қызметкерлері сынаманың қай жол нысанынан алынғанын, сондай-ақ мердігер мен тапсырыс берушінің кім екенін көрмейді. Мұндай тәсіл зерттеу нәтижелеріне мүдделі тараптардың ықпал ету тәуекелін төмендетуге бағытталған.
Сонымен қатар жүйе сынақ жабдықтарынан алынған көрсеткіштерді тікелей қабылдап, белгіленген әдістемелер бойынша есептеулер жүргізеді және нәтижелерді сынақ хаттамасына енгізеді. Бұл деректерді қолмен көшіру кезінде туындауы мүмкін қателерді азайтуға көмектеседі.
Өлшеу құралдарының көрсеткіштері камералар арқылы да тіркеледі. Тиісті фотоматериалдар сынақ нәтижелерімен бірге сақталып, қажет болған жағдайда өлшеу сәтіндегі көрсеткіштерді қайта тексеруге мүмкіндік береді.
«Цифрландыру – сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтудың басты құралдарының бірі»
Алматы қалалық филиалының инженері Ерқанат Кенжеғалидың айтуынша, KazRoadLab жүйесі жұмыс барысын ашық көрсетуге және жол сапасын бақылау кезінде туындайтын процестерді жеделдетуге мүмкіндік береді.
«Цифрландыруды сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтудың басты құралдарының бірі деп есептеймін. Жұмыс барысының толықтай фотофиксациялануы – өте тиімді шешім. Сонымен қатар тапсырыс беруші, мердігер және техникалық қадағалау өкілдерінің бір жүйе арқылы қажетті ақпаратты көре алуы жұмыс процесін жеделдетіп, өзара байланысты жақсартуға септігін тигізеді», – дейді Ерқанат Кенжеғали.
Маманның пікірінше, ақпараттың бір жүйеде жинақталуы қатысушылар арасындағы өзара байланысты жеңілдетеді. Ал сынақ барысының фотофиксациялануы мен деректердің электрондық түрде сақталуы орындалған жұмыстарды қайта тексеруге мүмкіндік береді.
Тапсырыс беруші мен мердігерге де қолжетімді
KazRoadLab тек зертхана қызметкерлеріне арналған құрал емес. Тапсырыс берушілер мен мердігерлер жүйе арқылы өз нысандарына қатысты сынақ нәтижелерімен және анықталған ескертулермен таныса алады. Сондай-ақ қажетті құжаттарды тіркеп, ескертулерге жауап беруге мүмкіндік бар.
Бұл ақпарат алмасуды жеделдетіп, зертханалық қорытындылар бойынша туындайтын мәселелерді жүйелі қарауға жағдай жасайды. Ақпаратқа қолжетімділіктің ортақ цифрлық арнада ұйымдастырылуы жұмыс барысын бақылауды жеңілдетеді.
Цифрландыру жол сапасына қалай әсер етеді?
Жол сапасын бақылаудағы цифрландырудың негізгі артықшылығы – деректердің толықтығы, зерттеу барысының қадағалануы және нәтижелерді қайта тексеру мүмкіндігі. Сынама алу, оны зертханаға жеткізу, сынақтан өткізу және қорытындыны рәсімдеу кезеңдері өзара байланысқан кезде ақпараттың жоғалу немесе бұрмалану тәуекелі төмендейді.
Дегенмен цифрлық жүйенің тиімділігі тек технологияға байланысты емес. Ол үшін сынақ жабдықтарының дұрыстығы, өлшеу құралдарының уақтылы тексерілуі, әдістемелердің сақталуы және мамандардың кәсіби біліктілігі де маңызды. Яғни цифрландыру зертханалық бақылауды алмастырмайды, керісінше оның сапасы мен ашықтығын арттыруға көмектеседі.
KazRoadLab 2019 жылдан бері қолданылады
KazRoadLab ақпараттық жүйесі «Жол активтері сапасының ұлттық орталығында» 2019 жылдан бері қолданылады. 2024 жылы жүйенің жұмысын жеделдету және функционалдық мүмкіндіктерін кеңейту мақсатында ол жаңа технологиялық платформаға көшірілді.
Бүгінде жүйе жол-құрылыс материалдарының сапасын бақылау процестерін біріздендіруге, зертханалық деректерді орталықтандырылған түрде сақтауға және сынақ нәтижелерінің ашықтығын арттыруға бағытталған.
Түптеп келгенде, жол сапасын қамтамасыз ету тек құрылыс жұмыстарының орындалуын тексерумен шектелмейді. Материалдарды дәл әрі бейтарап бағалау, әрбір сынаманың тарихын бақылау және зерттеу нәтижелерін қайта тексеру мүмкіндігі де маңызды. KazRoadLab осы процестерді цифрлық ортаға біріктіріп, жол саласындағы сапа бақылауын жетілдіруге ықпал етеді.
